ترجمه :
[ اعراب باب سنون ]
و باب سنون نيز ملحق بجمع سالم مىباشد و اين باب گاهى مانند حين وارد شده در حالى كه اين ورود از نظر طائفهاى شايع و مطرّد است .
شرح عربى :
و بابه ، و هو كلّ ثلاثىّ حذفت لامه و عوّض عنها هاء التّأنيث و لم يتكسّر ، فخرج بالحذف نحو تمرة و بحذف اللّام نحو عدة و بالتّعويض نحو يد و بالهاء نحو اسم و بالاخير نحو شفه .
و مثل حين فى كونه معربا بالحركات على النّون مع لزوم الياء ، قد يرد ذا الباب ، اى باب سنين شذوذا كقوله : دعانى من نجد فانّ سنينه .
و هو ، اى الورود مثل حين فيما ذكر ، عند قوم ، من العرب ، يطّرد ، اى يستعمل كثيرا .
ترجمه و شرح :
مصنّف گويد :
و باب سنون نيز ملحق به جمع سالم بوده و اعراب آن را دارد .
شارح گويد :
باب سنون هراسمى است كه واجد مشخصّات و امتيازات ذيل باشد :
الف : ثلاثى باشد .
ب : از آن حرفى حذف شده باشد .
ج : حرف محذوف لام الفعل باشد .
د : از لام الفعل محذوف حرفى عوض آمده باشد .
ه : حرف عوض تاء تأنيث باشد .
و : به صيغه جمع مكسّر نباشد يعنى جمعش بريكى از صيغ جمع مكسّر نيايد .
بنابراين بقيد اوّل ( ثلاثى بودن ) غير ثلاثى خارج گرديد و بقيد دوّم ( حذف ) مثل كلمه « تمرة » خارج شد چه آنكه اينكلمه اگرچه ثلاثى است ولى از آن حرفى حذف نشده است لاجرم از مصاديق باب سنون نمىتوان محسوبش كرد .