متن : « 26 »
و اجزم بتّسكين و غير ما ذكر * ينوب نحو جاء اخو بني نمر
تجزيه و تركيب
اجزم : به صيغه امر حاضر ، فعل و فاعل .
بتسكين : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « اجزم » .
واو : عاطفه .
غير : مضاف ، مبتداء .
ما ذكر : موصول با صله و عائدش مضاف اليه براى « غير » مىباشد .
ينوب : فعل مضارع ، خبر است براى « غير » .
نحو : مضاف و جمله « جاء اخو بنى نمر » مضاف اليه آن بوده و اين مضاف و مضاف اليه خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام چنين است : و ذلك نحو جاء الخ .
ترجمه :
جزم بده به سكون و غير آنچه ذكر شد از مذكور نيابت مىكند مانند آنچه در مثال جاء اخو بنى نمر آمده است .
شرح عربى :
فارفع بضمّ و انصبن فتحا اى بفتح ، و جر كسرا ، اى بكسر ، كذكر اللّه عبده يسّر ، مثال لما ذكر و اجزم بتسكين نحو لم يضرب .
و غير ما ذكر ينوب عنه ، نحو جا اخو بنى نمر ، و قد شرع فى تبيين مواضع النّيابة بقوله :
ترجمه و شرح :
مصنّف گويد :
بوسيله ضمّه رفع و بواسطه فتح نصب و بتوسّط كسره جرّ بده مانند آنچه در مثال « ذكر اللّه عبده يسّر » آمده است .
شارح گويد :
مثال مذكور شاهد است براى آنچه ذكر گرديد .