جانى را كه قصاص مىكنند در صورتى كه جنايتش كمتر از مقدار استيفاء از او بوده و بدين ترتيب مستحقّ ردّ باشد لازمست ابتداء مبلغ اضافى را به او ردّ كرده و سپس قصاص كنند و اين حكم در تمام فروض مسئله جارى مىباشد .
قوله : و منه يعرف الخ : ضمير در [ منه ] به حكم مذكور در اشتراك حرّ و عبد نسبت بقتل حرّ راجعست .
قوله : كاشتراك كلّ من الحرّ الخ : و حاصل آن سه صورتست بشرح زير :
1 - اجتماع مرد حرّ با خنثا .
2 - اجتماع عبد با خنثا .
3 - اجتماع زن با خنثا .
قوله : و اجتماع الثلاثة : يعنى در قتل كسى مرد حرّ و زن حرّه و عبد شركت داشته باشند .
قوله : و غيرها : مثل اينكه در قتل كسى مرد حرّ و زن حرّه با خنثا شركت داشته باشند .
قوله : و ضابطه : يعنى ضابطه و قاعده كلّى براى قصاص .
قوله : دية المقتول : مقصود جانى است كه از باب قصاص به قتلش مىرسانند .
قوله : انكان حرّا : ضمير در [ كان ] به مقتول راجعست .
قوله : فان زادت عن جنايته : ضمير در [ زادت ] به ديه عود مىكند .
قوله : دفع اليه الزائد : ضمير در [ اليه ] بمقتول برميگردد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 86
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٦