فوت كرد در روايت آمده كه از مالش ديه مقتول را برمىدارند و اگر مال ندارد از كسانى كه اقرب به او هستند بنحو الاقرب فالاقرب ديه را مىستانند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
روايت مشار اليها ، حديثى است كه از مولانا الباقر و اما منا الصادق عليهما السلام نقل شده :
و امّا اينكه مرحوم مصنف حكم مذكور را به روايت نسبت داد جهتش آن است كه اين روايت از حيث سند قاصر بوده و براى افاده چنين حكمى كافى نيست چه آنكه دو حديث مشار اليه دو روايتى بوده كه در يكى از آن دو ضعف و در ديگرى ارسال مىباشد ولى در عين حال جماعتى از فقهاء به آن عمل كرده بلكه طبق فرموده برخى اجماعى نيز مىباشد و مؤيّد آن نيز فرموده حضرت نبوىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم استكه فرمودند : لا يطل دم امرى مسلم ، يعنى خون مسلمانى را نبايد هدر قرار داد .
و بديهى است بموت جانى اگر ديه از مالش يا از اقربايش گرفته نشود خون مسلمانى كه مقتول واقع شده بدين ترتيب هدر مىشود .
مرحوم ابن ادريس فرموده است :
بعد از مرگ جانى قصاص ساقط شده بدون آنكه برايش بدلى باقى مانده باشد زيرا در قتل عمدى آنچه واجب مىشود قصاص است و محلّ آن فوت و متتفى گرديده و به انتفاء محل حكم ، حكم نيز منتفى مىشود .
و بر اين فرموده ادّعاى اجماع نيز كرده است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
اين كلام از مرحوم ابن ادريس بسيار غريب و بعيد به نظر ميرسد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 320
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٠