سپس مىفرماين :
و همچنين است حكم باقى صور يعنى اگر مرد ابتداء سه انگشت زن را قطع نموده و دو مرتبه يك انگشت ديگرش را با ضربهاى عليحده جدا كند زن مىتواند هرچهار انگشت مرد قطع كرده چنانچه حق دارد ديه هرچهار انگشت را مطالبه كند .
قوله : هذا اذا كان القطع بضربة واحدة : مشار اليه [ هذا ] عدم جواز قطع چهار انگشت مگر بعد از ردّ ديه دو انگشت مىباشد .
قوله : و لو كان بازيد : ضمير در [ كان ] بقطع راجعست .
قوله : تثبت لها دية الاربع : ضمير در [ لها ] بمرئه راجعست .
متن :
و يقتل العبد بالحر و الحرة و إن زادت قيمته عن الدية ، و لا يرد على مولاه الزائد لو فرض كما لا يلزمه الإكمال لو نقص و بالعبد و بالأمة سواء كانا لمالك واحد أم مالكين ، و سواء تساوت قيمتهما أم اختلفت .
فرع
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
عبد را بواسطه كشتن مرد حرّ و زن حرّه ىكشند چنانچه در قبال كشتن عبد و كنيز او را بقتل مىرسانند .
شارح ( ره ) در ذيل [ يقتل العبد بالحرّ و الحرّة ] مىفرماين :
اگرچه قيمتش از ديه حرّ و حرّه نيز اضافه باشد معذلك قصاصش مىنمايند بدون اينكه مقدار زائد از ديه را بمولايش برگردانند چنانچه قيمتش اگر كمتر از ديه حرّ و حرّه باشد مولى مكلّف نيست مقدار باقيمانده را تكميل كند زيرا عبد بيش از نفس خويش جنايت وارد نكرده و وقتى نفسش را
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 104
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٤