قوله : للاذن فيه : ضمير در [ فيه ] به تأديب راجعست .
قوله : فلا يتعقّبه ضمان : ضمير منصوبى به تأديب عود مىكند .
متن :
و لو عض على يد غيره فانتزعها
فندرت أسنانه بالنون أي سقطت فهدر لتعديه و له أي للمعضوض التخلص منه باللكم و الجرح . ثم السكين . و الخنجر و نحوها متدرجا في دفعه إلى الأيسر فالأيسر . فإن انتقل إلى الصعب مع إمكان ما دونه ضمن ، و لو لم يندفع إلا بالقتل فعل ، و لا ضمان .
[ حكم گاز گرفتن دست ديگرى ]
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
اگر كسى بر دست ديگرى گاز گرفت و صاحب دست آن را از بين دندانهاى گازگيرنده كشيد و در نتيجه دندانهاى او ريخت . ريختن آنها هدر مىباشد .
و جايز است شخص گازگرفتهشده با دست و وارد كردن جراحت خود را از چنگ گازگيرنده نجات دهد و اگر با آنها نشد مىتواند از كارد و خنجر استفاده كند و حتى الامكان در دفع گيرنده گاز بر ايسر فالايسر اكتفاء نمايد .
شارح ( ره ) بدنبال [ اسنانه ] مىفرماين :
ضبط اين كلمه با نون بوده به معناى [ سقطت ] يعنى دندانهاى گازگيرنده بواسطه كشيدن دست كنده شود و وجه هدر بودن تعدّى و ظلمى است كه گازگيرنده نموده .
و سپس در دنبال [ الايسر فالايسر ] مىفرماين :
پس اگر شخص با امكان مرتبه مادون از مرحله صعب و سختتر استفاده