فرع
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
اگر ولىّ طفل او را ادب نمود يا شوهرى همسرش را تأديب كرد و اين امر منجر بقتل ايندو شد بنابر قولى ديه ايندو را ضامن است و از مال خودش بايد بپردازد .
شارح ( ره ) در ذيل [ و لو ادّب الصبّى ] مىفرماين :
بلكه مطلق فرزند صغير همين حكم را دارد اگرچه صبى نباشد مثلا دختربچه فرض شود .
و بدنبال [ على قول ] مىفرماين :
مرحوم مصنف در كتاب دروس به اين قول جزم و يقين پيدا كرده است و وجه ضمان ديه آنست كه :
جواز تأديب مشروط است به سلامت و تلف نشدن شخص مورد تأديب .
و محتمل است بگوئيم :
ضمان ثابت نيست زيرا تأديب امر مجاز و مشروعى است پس نبايد بدنبال ضمان باشد البته مشروط باينكه در اين تفريط نكرده باشد چنانچه تأديب حاكم و معلم صبيّه اگر منجر به قتل شخص مورد تأديب شد ضمانآور نيست .
قوله : فماتا : ضمير تثنيه به صبّى و زوجه راجعست .
قوله : فى ماله : ضمير مجرورى به كلّ واحد من الولىّ و الزوج راجعست .
قوله : جزم به فى الدروس : ضمير در [ به ] بقول راجعست .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 368
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٦٨