حالى كه مضمون خبر با فرموده ابن جنيد تطبيق نمىكند زيرا در حديث مزبور ملاك تفصيل اجتماع و افتراق مقذوفين قرار داده شده به اينمعنا كه اگر براى مطالبه حدّ مجتمعا بيايند حدّ واحد بوده و اگر متفرّقا حاضر شوند براى هريك حدّى جداگانه ثابت مىگردد و در هردو فرض در اين حديث فرقى بين وجدت قذف و تعددش گذارده نشده در حالى كه ابن جنيد ملاك تفصيل را امر ديگرى دانسته و فرموده :
اگر قذف واحد باشد حدّ مطلقا واحد است چه مقذوفين مجتمعا حاضر شده و چه متفرقا و در صورتى كه قذف با الفاظ متعدّد صورت بگيرد اگر مجتمعا بيايند حدّ واحد بوده و در صورتى كه متفرّقا حاضر گردند حدّ نيز متعدّد مىشود و با وجود اين اختلافى كه بين فرموده ابن جنيد و مضمون روايت است چطور مىتوان مدرك اين كلام را حديث مزبور قرار داد .
تنبيه
سپس شارح عليه الرحمه مىفرماين :
ظاهرا كلمه [ جماعة ] در صحيحه جميل صفت است براى [ قوم ] نه [ قذف ] چه آنكه لفظ [ قوم ] به جماعت نزديكتر از كلمه [ قذف ] مىباشد مضافا به اينكه تعبير به [ جماعت ] با صفت بودنش براى قوم انسب است
بلى ، كلام ابن جنيد را وقتى وجيه و پسنديده مىتوان قرار داد كه [ جماعة ] صفت براى [ قذف ] كه از فعل [ افترى ] فهميده مىشود باشد و از جماعت قذف متعدّد اراده نموده در حالى كه اين معنا جدّا بعيد مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 339
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٣٩