و در اينكه حرّيت در كمال حدّ شرط باشد بين فقهاء دو قول وجود دارد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود اينست كه : در قاذفى كه بواسطه قذف لازمست حدّ يعنى صد تازيانه بخورد شرط است كه كامل بوده يعنى عقل داشته و نيز بالغ باشد از اينرو كودك و طفل بواسطه قذفى كه نمودهاند حدّ نخورده بلكه وى را صرفا تعزير مىكنند چنانچه ديوانه را نيز بايد تأديب كرد .
البته در تعزير صبى و تأديب مجنون هرچه را كه حاكم مصلحت بداند بايد رعايت كرد .
ناگفته نماند كه تأديب در معناى همان تعزير بوده و قبلا به اين نكته اشاره نمودهايم .
سپس در ذيل [ و فى اشتراط الحريّة الخ ] مىفرماين :
فلذا اگر حرّيت در كمال حدّ شرط باشد بنده و كنيز را لازم است چهل تازيانه بزنند و اگر آن را شرط ندانستيم ايندو با حرّه و حرّه متحد مىباشند و بهرتقدير اين مسئله بين حضرات مورد اختلاف بوده و بين ايشان دو قول احداث شده كه از نظر ما اقوى و اشهر ايندو رأى دوّم مىباشد .
و دليل ما بر اين گفتار دو امر مىباشد :
الف : عموم آيه شريفه و الّذين يرمون المحصنات چه آنكه در اين آيه شريفه موصول يعنى [ الذين ] كه بعنوان قاذف آمده عام بوده و هيچ علامتى از مخصّص نه در آيه وجود داشته و نه در ساير ادلّه و بعبارت ديگر نه مخصّص متصّل در بين است و نه منفصل .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 314
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣١٤