شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
و كسى كه در عمل لواط مفعول واقع شده حدش همچون فاعل بوده و وى را نيز مانند فال مىكشند مشروط به اينكه بالغ ، عاقل و مختار باشد .
امّا كودك را چه فاعل بوده و چه مفعول تعزير كرده و ديوانه را تأديب مىنمايند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
تأديب در اينجا به همان معناى تعزير مىباشد اگرچه بينشان از اين جهت فرق است كه تعزير شامل مكلّف و غير مكلّف شده بخلاف تأديب كه صرفا در حقّ غير مكلّفين مىباشد .
سپس مىفرماين :
از آنچه مرحوم مصنف در اين ارقام ذكر نموده با شرحى كه ما در ذيل آن آورديم چنين بدست مىآيد كه :
فاعل و مفعول اگر هردو بالغ باشند آنها را مىكشند اعم از آنكه هردوم آزاد بوده يا عبد فرض شوند و يا يكى آزاد و ديگرى عبد باشد ، هردو مسلمان بوده يا كافر باشند يا يكى مسلمان و ديگرى كافر فرض گردد
و اگر هردو كودك يا مجنون بوده يا يكى كودك و ديگرى مجنون باشند هردو را تأديب مىنمايند و اگر يكى مكلّف و ديگرى غير مكلّف باشد مكلّف را كشته و غيرش را تأديب مىنمايند .
قوله : يقتل ذلك : يعنى بيكى از انحاء پنجگانه
قوله : و يؤدّب المجنون كذلك : يعنى چه فاعل بوده و چه مفعول همانطورى كه در صبىّ گفتيم .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 237
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٧