مىافتد كه مثلا چهار همسر داشته سپس يكى از آنها را اطلاق داده و با ديگرى ازدواج نمايد و با وى همبستر شده سپس همان زن يا ديگرى را طلاق داده و با زن ديگر ازدواج كند و با وى همبستر شود و قبل از اين كه از تاريخ ازدواج وى يكسال سپرى شود فوت نمايد و بهر تقدير هر شش زن وارث وى مىباشند و علاوه بر ايشان هشت تن از كلاله مادرى و ده تن از كلاله ابى نيز باقى ماندهاند در اينجا فريضه را بايد از عدد ( 12 ) محاسبه كرد زيرا در بين ورثه ربعبر و ثلثبر اجتماع نمودهاند چه آنكه ربع سهم زوجات و ثلث نصيب كلاله امّى است و از ضرب مخرج ربع يعنى ( 4 ) در مخرج ثلث كه عدد ( 3 ) باشد عدد ( 12 ) بدست مىآيد ، سهم زوجات از آن ربع يعنى سه سهم مىباشد كه بين آن و عدد ايشان در ثلث توافق است زيرا هردو عدد بسه كه مخرج ثلث است توافق دارند
و به كلاله امّى ثلث يعنى چهار سهم بايد داد و تعدادشان چون هشت نفر است لاجرم بين رؤس و نصيب آنها نيز توافق بوده و وفقشان در ربع است چون هردو عدد به ( 4 ) قابل تقسيم مىباشند و بكلاله ابى پنج سهم بايد داد كه بين آن و عدد رؤسشان نيز توافق در خمس است زيرا هردو عدد يعنى ( 5 ) و ( 10 ) به عدد پنج قابل تقسيم مىباشند پس هركدام از زوجات و اخوه امّى و پدرى را به عدد ( 2 ) بر مىگردانيم زيرا اين عدد رقمى است كه عدد رؤس ورثه كلّا به آن قابل تقسيم مىباشد زيرا اين عدد ثلث اوّل يعنى ( 6 ) و ربع دوّم يعنى ( 8 ) و خمس سوّم يعنى ( 10 ) مىباشد پس هركدام از سه عدد مزبور را به عدد ( 2 ) تبديل مىكنيم و بدين ترتيب بين عدد سه فريق تماثل برقرار مىشود از اينرو بيكى از آنها يعنى عدد ( 2 ) اكتفاء مىكنيم و آن را در ( 12 ) ضرب كرده حاصلش
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 335
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٣٥