اگر از طرف مادر تنها جدّ يا جدّه باقيمانده و از جانب پدر اجداد و اخوه كه هردو متعدّد هستند يعنى جدّ و جدّه و برادر و خواهر در قيد حيات باشند حكم اينست كه :
به جدّ يا جدّه مادرى بايد ثلث ما ترك داده شده و باقى آن تعلّق به اخوه و اجداد ابى دارد كه در صورت تساوى آنها از حيث ذكوريّت و انوثيّت اين مقدار بين ايشان بنحو تساوى تقسيم گرديده و در فرضى كه از جهت مذكّر و مؤنث بودن با هم اختلاف داشته باشند بالتفاوت ارث نصيبشان مىشود يعنى براى هر مذكّرى دو برابر مؤنث تقدير گرديده است
قوله : مع تساويهم ذكورية و انوثيّة : ضمير در [ تساويهم ] به اخوه و اجداد ابى راجع است .
قوله : و بالاختلاف : يعنى اثلاثا .
قوله : مع الاختلاف : يعنى مع اختلافهم ذكورية و انوثيّة .
متن :
و لو فرض جدة لأم ، و جد لأب و أخ لأب فلكل واحد منهم ثلث و لو كان بدل الجد للأب جدة فلها ثلث الثلثين : اثنان من تسعة
و كذا لو كان بدل الأخ أختا فلها ثلثهما .
شرح فارسى :
مرحوم شارح مىفرماين :
اگر فرض كنيم از ميّت جدّه مادرى و جدّ پدرى باقى مانده حكم اينست كه براى هركدام از آنها يك ثلث ما ترك تعيين شده است زيرا ابتداء مال را سه قسمت كرده ثلث آن را به جدّه مادرى و دو ثلث باقى را به جدّ و برادر پدرى مىدهند و پس از اينكه جدّ و برادر مال را بين خود تنصيف كردند بهريك از ايشان نيز ثلث اثل ما ترك
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 32
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢