صورت قبل فرق مىكند .
شرح
در صورت دوّم همچون فرض اوّل اصل ما ترك كه 12 تومان باشد را بايد به سه قسمت نمود و ثلث آنكه 4 تومان است به جدّ و برادر مادرى داده مىشود كه ايشان آن را تنصيف كرده و هركدام نصف را تملّك مىكنند و دو ثلث ديگر نيز بين جدّ و برادر پدرى تنصيف مىگردد پس در نتيجه ثلث يعنى 4 تومان به دو و دو ثلث كه 8 تومان باشد نيز به دو تقسيم مىگردد .
پس مخرج كسر در طرف امّى و ابى هردو عدد ( 2 ) مىباشد و مخرج مشترك بين ايندو خود عدد ( 2 ) مىباشد چون هردو متماثل هستند ،
پس بيكى اكتفاء كرده و آن را در عدد ( 3 ) كه اصل فريضه است ضرب ميكنيم و حاصل ضرب عدد ( 6 ) مىشود پس ما ترك را در اين فرض بايد به 6 قسمت نمائيم يعنى 6 تا دو تومان كه 12 تومان مىگردد پس در نتيجه مىگوئيم :
دوازده تومان را ابتداء به سه قسمت مىكنيم و ثلث آن يعنى چهار تومان به جدّ و برادر امّى مىدهيم كه وقتى بين خود بالتنصيف تقسيم كردند بهريك نفرى دو تومان مىرسد .
و دو ثلث ديگر يعنى 8 تومان را نيز بين برادر و جدّ پدرى بالتنصيف وقتى تقسيم نموديم بهريك نفرى چهار تومان مىرسد و صورت حسابى اين عمليات چنين است :
اصل ما ترك 12 تومان
ثلث ما ترك 4 3 / 12 3 : 12
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 30
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٠