اگر در يكى از فروضيكه گذشت با ورثه ياد شده زوج يا زوجه اجتماع نموده باشد بدون اينكه تغييرى در عمليّات ايجاد شود مخرج فريضه زوج كه چهار بوده يا مخرج نصيب زوجه كه عدد هشت است در فريضهايكه تحصيل نمودهايم ضرب بايد نمود .
مثلا در مورديكه از ميّت يكفرزند خنثى و احد الابوين باقيمانده گفته شد مخرج فريضه عدد ( 24 ) بوده كه سهم ورثه را از آن بايد پرداخت چنانچه شرحش گذشت حال در اينجا اگر ميّت زنى بوده و شوهر نيز از او بجاى مانده است قانون اين است كه مخرج نصيب شوهر كه 4 است ( زيرا نصيب وى ربع مىباشد ) در ( 24 ) ضرب نموده و از عدد بدست آمده يعنى ( 96 ) سهام را توزيع مىكنيم بنابراين از اين عدد نصيب زوج يعنى ربع ابتداء داده مىشود لذا بيست و چهار قسمت بزوج مىدهيم و سهم خنثى و احد الابوين را به اين نحو بين آنها توزيع ميكنيم ، ميگوئيم :
خنثى بدون دخول زوج سهمش نوزده قسمت بود ، اكنون سه برابر دريافت مىكند يعنى بوى پنجاه و هفت قسمت بايد داد و احد الابوين بدون دخول زوج پنج قسمت مىگرفت ، اكنون پانزده سهم مىبرد .
و اگر بجاى زوج ، زوجه با خنثى و احد الابوين اجتماع كرده باشد عدد ( 24 ) را در ( 8 ) كه مخرج نصيب زوجه است ضرب كرده و از حاصل ضرب آن دو يعنى ( 192 ) سهام بايد توزيع شود يعنى ابتداء نصيب زوجه كه يك هشتم يعنى ( 24 ) قسمت است بايد داد و آنگاه هركدام از خنثى و احد الابوين همان سهمى را كه بدون دخول زوجه مىبردند هفت برابر در اينجا مىبرند در نتيجه به خنثى ( 133 ) و به احد الابوين ( 35 ) قسمت بايد داد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 233
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٣