و قيمة و تمنع من الآلات أي آلات البناء من الأخشاب و الأبواب و الأبنية من الأحجار و الطوب و غيرها عينا لا قيمة فيقوم البناء و الدور
في أرض المتوفّى خالية عن الأرض باقية فيها إلى أن تفنى به غير عوض على الأظهر ، و تعطى من القيمة الربع ، أو الثمن .
حكم ارث در زوجه غير ذات ولد
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
زوجهاى كه صاحب فرزند از شوهرش نيست وقتى شوهرش فوت كند از ارث بردن زمين مطلقا ممنوع است چه از عين آن و چه از قيمتش و نيز از عين آلات و ابنيه محروم بوده ولى از قيمت آنها ارث ميبرد
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود اين است كه اگر مردى فوت نمود و از وى همسرى كه فرزند ندارد باقى ماند حكم اين است كه زن را از زمين محروم نموده و نه عين آن را بوى بعنوان ارث مىدهند و نه قيمتش را و همچنين او را از عين آلات بناء از قبيل دربهاى ساختمان و چوبهاى آن و الوارهائيكه در آن به كار بردهاند و نيز از عين بناء مانند سنگها و آجرها و خشتهائى كه اسكله بناء را تشكيل دادهاند منع مىنمايند ولى از قيمت اينها حروم نمىباشد لذا بناء و خانههاى ميّت را در زمينى كه تعلّق به ميّت دارند منهاى زمين با اين خصوصيّت كه در آن باقى بوده تا فانى گشته و منهدم بشوند مشروط به اينكه در قبال آن عوضى دريافت نگردد قيمت ميكنند و سپس از قيمت بدست آمده ربع يا ثمن آن را بهمسر ميّت مىدهند .
قوله : من الارض مطلقا : يعنى هم از عين زمين و هم از قيمت آن