عليه رد العين و القيمة فما زاد .
شرح فارسى :
ش : اگر كسى جنايتى بر بنده مغصوب وارد نمود جنايت بر جانى بوده و اگر نقص زائدى بيش از آنچه جانى وارد نموده اتّفاق افتاد بر عهده غاصب است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از [ ارش جنايت ] همان است كه در كتاب ديات مقرر شده و مبسوطا تشريح فرمودهاند .
مؤلّف گويد :
مقصود شجاج ، منقلّه و هاشمه و امثال اين امور است كه انشاء اللّه شرح آنها در كتاب ديات خواهد آمد .
سپس مىفرماين :
پس اگر جنايت وارده از امورى باشد كه مقدّر شرعى دارد مثل اينكه جانى يك دست عبد را قطع كند كه شرعا مقدّرش نصف قيمت عبد مىباشد حال اگر فرض كرديم بواسطه چنين جنايتى دو ثلث قيمت عبد كاهش پيدا كرد مثلا اگر در حال سلامت 900 تومان او را مىخرند بعد از قطع يك دستش ارزشش به 300 تومان تقليل پيدا كرد يعنى 600 تومان از آن كم شد در اينجا جانى نصف 900 تومان كه 450 تومان است بايد بدهد و 150 تومان ديگر كه يك ششم 900 تومان است به عهده غاصب است و اگر زيادى حاصل نشد مثلا در مثال مذكور بواسطه قطع يد قيمت عبد 450 تومان شد مجموع نقص وارده كه به مقدار مقدّر شرعى است به عهده جانى بوده و بر غاصب تكليفى نمىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 92
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩٢