قوله : و بالاستقلال باثبات اليد الخ : يعنى و ينتقض التعريف بالاستقلال الخ .
قوله : كالتحجير : مثلا زيد براى آباد كردن و احياء زمين مواتى ابتداء دور آن را حصار گرفت كه بعدا احداث عمرانى در آن بنمايد تا احياء نكرده زمين ملك وى نميشود بلكه همين قدر وى از ديگران نسبت به احياء زمين اولى و سزاوارتر است و اين حق را حقّ التحجير گويند و تا مادامى كه وى اعراض نكرده ديگرى حقّ تصرّف در زمين را ندارد حال اگر پس از حدوث اين حق و قبل از اعراض زيد شخص ديگرى در زمين تصرّف كرده و آن را آباد نمايد قطعا اين تصرف غصب است .
قوله : و حقّ المسجد : اگر كسى زودتر از ديگرى به مسجد وارد شده و جائى را اشغال نمود بواسطه سبقتى كه داشته برايش حقّى پيدا مىشود و آن اينست كه تا مادامى كه وى در مسجد براى امور عبادى در آن مكان هست ديگرى نمىتواند وى را از آن مكان برخيزاند و اگر كسى مبادرت بر اين فعل نمود يقينا غاصب محسوب مىشود .
قوله : و المدرسة : اگر طلبه و محصّلى براى اسكان در مدرسهاى حجرهاى را پيش از ديگران انتخاب نمود ديگرى حقّ ندارد وى را از آن حجره بيرون رانده يا احيانا مانع از ورود و اسكانش شود چه آنكه اين عمل غصب است .
قوله : و الرّباط : مقصود از [ رباط ] كاروانسرا است كه هركسى زودتر به آن داخل شد و حجره و اطاقى را انتخاب كرد وى از ديگران اولى و مقدم است و راندن وى از آن جا جايز نيست و غصب به حساب مىآيد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 10
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠