يستخدموها بعد ما أبقت ؟ فقال : " لا ، إذا مات الرجل فقد عتقت " .
و حملت عليه الزوجية ، لشدة المشابهة و لا يتعدى إلى غيرهما لبعده عن النص .
شرح فارسى :
مرحوم مصنّف مىفرماين :
كتاب تدبير و مكاتبه و استيلاد
و نظر ما در اين مقام راجع به سه امر است :
اول تدبير
تدبير عبارتست از اينكه شخص آزادى بنده يا كنيزش را بوفات خود معلّق سازد يا در خصوص كنيز آزادى وى را بر موت همسرش معلّق سازد و يا آزادى عبد و كنيز را بر فوت مخدوم ايندو موقوف گرداند چنانچه مشهور بين فقهاء اينست كه تمام اقسام مذكور تدبير مىباشند .
مولف گويد :
پس از عبارت مرحوم مصنّف چنين ظاهر مىشود كه مورد تدبير بنابر رأى مشهور سه جا مىباشد :
1 - مولى آزادى كنيز و يا بندهاش را موقوف بموت خويش كند مثلا بگويد :
انت حرّ دبر مماتى ( تو پس از مرگ من آزاد هستى ) .
2 - در خصوص كنيز كه مولى شوهرش داده آزادى او را بر موت شوهر