دو تومانش مال پدر و سه ربع ديگر كه شش تومان است مال دختر شده بنابراين چهار تومان باقى را نيز به چهار قسمت تقسيم نموده و يكربعش را كه يك تومان است به پدر و سه تومان ديگر يعنى سه ربع را به دختر مىدهيم لذا از مجموع ما ترك نه تومان سهم دختر و سه تومان سهم پدر شده است حال اگر پدر اقرار بوجود زوجه نمود موظّف به پرداخت يك هشتم ميراثى كه در دستش هست نيست بلكه محاسبه مىكنيم كه اگر زوجه در سلسله ورّاث باشد چقدر ارث به پدر مىرسد و اكنون با فرض نبودن او ميراث به او رسيده چه مبلغى هست لذا پس از ملاحظه ايندو حالت صرفا مبلغ زائدى را كه در فرض فقدان زوجه به او رسيده پس از اقرار بايد به زوجه بدهد لذا در مثال مزبور مىگوئيم اگر زوجه در رديف ورثه باشد يك هشتم دوازده تومان كه پانزده ريال است از آن زوجه بوده و سدس مال يعنى دو تومان تعلّق به پدر داشته و نصف آن يعنى شش تومان مال دختر مىباشد و مجموع نه تومان و نيم مىشود و از مجموع بيست و پنج ريال باقى مىماند كه آن را بين پدر و دختر ارباعا بايد تقسيم كرد چه آنكه زوجه از فاضل فريضه بعنوان ردّ چيزى نمىبرد چنانچه شرحش در كتاب ميراث انشاء اللّه خواهد آمد بنابراين بيست و پنج ريال باقيمانده را به چهار قسم تقسيم نموده هر قسمى از آن عبارت مىشود از شش ريال و پنج شاهى لذا يك قسمت آن را به پدر داده و سه قسمت ديگر را به دختر مىدهيم در نتيجه مجموع ارثى كه به پدر رسيده است بيست و شش ريال و پنج شاهى بوده و به دختر هفت تومان و هشت ريال و پانزده شاهى مىدهند در حالى كه اگر زوجه نمىبود سه تومان ارث بوى ميدادند ، پس در صورت نبودن زوجه پدر سه ريال و پنج شاهى بيشتر از ارث ميبرد از
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 377
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٧٧