و المراد فَعِظُوهُنَّ إذا وجدتم أمارات النشوز ، وَ اهْجُرُوهُنَّ إن نشزن ، وَ اضْرِبُوهُنَّ إن أصررن عليه و افهم قوله تعالى فِي الْمَضاجِعِ ، أنه لا يهجرها في الكلام ، و هذا فيما زاد عن ثلاثة أيام لقوله صلى اللَّه عليه و آله
لا يحل لمسلم أن يهجر أخاه في الكلام فوق ثلاث
و يجوز في الثلاثة إن رجا به رجوعها ، و لو حصل بالضرب تلف ، أو إدماء ضمن .
شرح فارسى :
مرحوم شارح در ذيل [ و لا يجوز ضربها ] مىفرماين :
اين حكم در جائى است كه بدون زدن مرد اميد بازگشت زن را داشته باشد اما اگر بازار اطاعت وى نسبت بحقوق واجب سرباززد و امتناع ورزيد و هيچيك از مراتب قبلى يعنى وعظ و پشت نمودن به او و اعتزال از وى مؤثر واقع نگرديد آنگاه شوهر حق دارد كه وى را بزند .
البته همانطوريكه مصنف عليه الرحمة فرموده لازم است مرد در زدن اكتفاء كند بر آن مقدارى كه بواسطهاش اميد بازگشت زن از مخالفت باشد و در صورت حصول غرض بان بيش از مقدار ياد شده جايز نيست و اگر به آن مقدار از زدن ارتداع حاصل نگشت و زن متنبّه نشد بتدريج زدن را تشديدتر كند تا جائى كه بحدّ ادماء و اجاء خون و زدن سخت و شديد نرسد و دليل بر اين كلام فرموده حقتعالى استكه ميفرمايد :
و زنانى را كه از نشوزشان خائف هستيد ابتداء موعظه و نصيحتشان كنيد و سپس در خوابگاهها از ايشان دورى نموده و پس از آن ايشان را بزنيد .
و مراد اينست كه اگر امارات و علائم نشوز در ايشان ديديد آنها
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 285
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٥