از ازدواج زن بوى اينطور خبر داده بود يا مخبرى بوى اينطور اظهار نموده بود فلذا وى در ازدواج با آن زن رغبت و تمايل پيدا كرد و پس از عقد معلوم شد كه وى كنيز است در چنين مواردى از نظر حكم ترديد و تأمّل است :
احتمال است بگوئيم كه حكم آن ملحق به صورت شرط بوده بنابراين همچون آن صورت مرد خيار داشته باشد چنانچه محتمل است خيارش ساقط بوده و عقد لازم باشد .
اما وجه الحاق و ثبوت خيار بخاطر تدليسى است كه واقع شده پس در نتيجه مرد خيار دارد .
و وجه سقوط خيار آنست كه شروط قبل از عقد اعتبارى نداشته و تخلّف آنها موجب خيار نمىشود چه آنكه تنها شروط در ضمن عقد مشمول ادلّه خيار شرط بوده و غير آن از ادله مزبور خارجند .
ولى عبارت مرحوم مصنف در اينجا محتمل هردو صورت بوده و با هردو شرط سازش دارد به اين معنا ممكنست كه مقصود وى آن باشد كه شرط ياد شده در متن عقد بوده و احتمال دارد كه شرط پيش از عقد باشد .
قوله : اى شرط ذلك فى متن العقد : مشار اليه [ ذلك ] حرّه بودن زن است .
قوله : لانّ ذلك فائدة الشرط : مشار اليه [ ذلك ] جواز فسخ مىباشد .
قوله : هذا اذا كان الزوج الخ : مشار اليه [ هذا ] جواز فسخ براى زوج مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 202
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٠٢