محل استشهاد و تقريب استدلال
اما محل استشهاد در آيه شريفه مجموع دو جمله ذيل مىباشد :
1 - و من لم يستطع منكم طولا ان ينكح المحصنات المؤمنات فمن ما ملكت ايمانكم .
2 - ذلك لمن خشى العنت منكم .
و از اجتماع ايندو جمله اينطور استفاده مىشود كه با بودن دو شرط يعنى [ طول ] و [ خوف عنت ] تزويج با مملوكه جايز است .
و اما محل استشهاد در حديث شريف جملهاى استكه امام عليه السلام فرمودهاند .
و اما تقريب استدلال :
چه در آيه و چه در حديث بفرموده شارح ( ره ) مفهوم جمله شرطيّه دليل مىباشد چه آنكه مفهوم جمله شرطيّه در آيه چنين مىشود :
و من يستطع منكم طولا و لم يخش العنت فلا يجوز ان ينكح المحصنات المؤمنات ممّا ملكت الخ و مفهوم جمله شرطيّه در حديث نيز چنين است :
اذا لم يضطر اليها ففيه البأس .
قوله : مع قدرته على تزويج الحرّة : ضمير مجرورى در [ قدرته ] به [ الحرّ ] راجع است .
قوله : بان يجد الحرّة و يقدر على مهرها : ضمير فاعلى در [ يجد ] و [ يقدر ] به [ الحرّ ] راجع بوده و ضمير در [ مهرها ] به [ الحرّة ]