النكاح . و إذا لم يكن لها الخيار في المهر ففي العقد أولى و على القول بتخيرها في المهر يثبت لها مهر المثل و في توقف ثبوته على الدخول ، أم يثبت به مجرد العقد قولان
شرح فارسى
مرحوم شارح مىفرماين :
برخى از فقهاء فرمودهاند :
زن اصلا نه در مهر و نه در عقد هيچگونه خيارى ندارد .
بدليل آنكه ولىّ صغيره در بخشيدن مهر اولى از ديگران است پس در تزويج او به مهرى كمتر از مهر المثل بطريق اولى اولويّت داشته و مهرى را كه وى تعيين نموده است بدين ترتيب مستقرّ و ثابت مىماند و صغيره پس از بلوغ حق فسخ آن را ندارد و وقتى مهر را نتوانست فسخ كند مسلّما قادر بر فسخ عقد نيز نمىباشد .
[ تبصره راجع باينكه صغيره پس از بلوغ در فسخ مهر المسمّى مختار است ]
تبصره
بنابراينكه صغيره را پس از بلوغ در فسخ مهر المسمّى مختار بدانيم اگر آن را فسخ كرد برايش مهر المثل ثابت مىشود .
منتهى در اينكه مهر المثل پس از دخول ثابت است يا بمجرّد عقد در آن بين فقهاء عظام دو قول مىباشد برخى ثبوت آن را متوقّف بر دخول دانسته و گروهى پس از مجرّد عقد آن را مستقرّ و لازم قرار دادهاند .
قوله : ليس لها خيار مطلقا : ضمير در [ لها ] به زوجه راجع بوده و مقصود از [ مطلقا ] مهر و عقد مىباشد .
قوله : و هو جايز للذى بيده عقدة النكاح : چنانچه