شده و خبرش [ الاول ] مىباشد .
قوله : لانه بدونه لا يزول الاحتمال : ضمير در [ لانه ] به معناى [ شأن ] بوده و ضمير در [ بدونه ] به بتّ راجع است .
متن :
و يشكل بجواز وقوعه مع عدم اطلاعها فلا يمكنها القطع بعدمه ، و بأن اليمين هنا ترجع إلى نفي فعل الغير فيكفي فيه حلفها على نفي علمها بوقوع عقد أختها سابقا على عقدها ، عملا بالقاعدة
اشكال بر كيفيت قسم بنحو قطع
شرح فارسى
شارح ( ره ) مىفرماين :
اگرچه مقتضاى تعليل آنست كه قسم مىبايد بنحو بتّ و قطع خورده شود ولى اشكاليكه هست اينكه :
ممكن است عقد مرد با خواهر مدعيه به نحوى واقع شده باشد كه وى از آن مطلع نشده پس با اين فرض ممكن نيست وى بتواند بطور قطع و جزم قسم بخورد .
از اين گذشته دليل ديگر بر اين اشكال آنست كه :
قسم در اينجا بنفى فعل غير تعلّق گرفته يعنى هدف از قسم خوردن زن نفى تزويج مرد با خواهر وى مىباشد بنابراين همينقدر كه زن بر نفى علم بوقوع عقد خواهرش قبل از عقد خويش قسم بخورد كفايت مىكند .
زيرا قاعده قسم در نفى فعل غير مقتضى است كه حالف بر مجرّد قسم بر عدم علم بتواند اكتفاء كند .