مقصود اين است كه :
مرد قسم بخورد بر نفى زوجيّتى كه خواهر ادعاى آن را دارد و دليل اين حكم آنست كه :
زن ( خواهر ) مدعى و مرد منكر است و بمقتضاى [ اليمين على من انكر ] وى مكلّف به قسم خوردن است .
سؤال
اگرچه زن يعنى خواهر مدعيّه است ولى درعينحال مرد نيز در ادعاى زوجيّت با زن ديگر كه خواهر مدعيّه مىباشد نيز مدّعى محسوب شده پس چگونه وى را مشمول [ اليمين على من انكر ] بدانيم .
جواب
در اينجا دو نزاع وجود دارد كه هريك مستقل و به ديگرى ارتباطى ندارد :
الف : نزاع مرد با زنيكه مرد ادعاى همسرى با او را دارد .
البته در اين نزاع مرد مدعى و زن منكر است قهرا اگر مرد شاهد نداشت زن بايد قسم بخورد .
ب : نزاع مرد با خواهر زن مزبور .
در اين نزاع زن مدعى و مرد منكر است مسلّما طبق ضوابط و قواعد باب دعاوى چون مرد منكر است در صورتى كه زن بر صحّت ادعاى خويش بيّنه اقام نكند مرد موظف است كه قسم خورده و بدين وسيله ادعاى زن را خنثا كند .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 191
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٩١