حدود ولايت حاكم و وصى
شرح فارسى
مرحوم مصنف مىفرماين :
حاكم و وصى مىتوانند بواسطه ولايتيكه دارند كسى را كه با فساد عقل و جنون بالغ شده با دو شرط ذيل تزويج كنند :
الف : نكاح بمصلحت وى باشد .
ب : پدر و جد پدرى در حيات نباشند .
شارح ( ره ) ابتداء مىفرماين :
ولايت حاكم و وصى تنها بر شخص مذكور نبوده بلكه بر كسى كه با حالت سفاهت بالغ شده باشد نيز ثابت است .
سپس مىفرماين :
ايندو يعنى حاكم و وصى بر طفل صغير از نظر مشهور علماء ولايت ندارند اعم از اينكه صغير مذكر بوده يا مؤنث باشد و نيز بر كسى كه با حالت رشد بالغ شده ولايت ندارند .
زيادى حدود ولايت حاكم بر وصى
قابل توجه آنكه در يك مورد قطعا حاكم ولايت دارد و وصى ولايتش مسلوب مىباشد ، پس بدين ترتيب حدود ولايت حاكم بر وصى زيادتر مىگردد و آن در موردى است كه طفل با حالت عقل و رشد بالغ شده سپس جنون بر او عارض شود .
قوله : من بلغ فاسد العقل : كلمه [ فاسد العقل ] حال است از [ من موصوله ] و تقدير كلام بنابراين چنين مىشود :