مشروع است :
1 - حلال بوده .
2 - متعلق قصد عقلاء قرار گيرد .
3 - در عهده عامل و بر ذمّه او واجب نباشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
بنابراين جعاله بر افعال ذيل صحيح و مشروع نمىباشد .
1 - اعمال حرام همچون زنا .
2 - افعالى كه نتيجه و غايتى كه عقلا مورد اعتناء باشد ندارند نظير كشيدن آب چاه و رفتن به برخى از مواضع مخوف و خطرناك و امثال آن از كارهائى كه نوعا افراد عبثجو و بيهودهكار انجام مىدهند .
بلى اگر غرض از اين فعل ( رفتن بمواضع هولناك ) ممارست و تمرين بر حصول شجاعت و تضعيف قوه واهمه و امثال آن از اغراض عقلائى ديگر باشد البته جعاله بر آن صحيح و جايز است .
3 - افعال و اعماليكه بر عامل واجب باشند نظير خواندن نماز .
قوله : و لا على ما لا غاية له : ضمير در [ له ] به ماء موصوله راجع است .
قوله : معتدا بها عقلا : كلمه [ اعتداد ] به معناى اعتناء و مورد نظر واقع شدن مىباشد و ضمير در [ بها ] به [ غاية ] راجعست .
قوله : كنزف ماء البئر : كلمه [ نزف ] مصدر است از باب [ ضرب ، يضرب ] به معناى كشيدن بنابراين و زنا و معنا همچون نزح مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 81
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨١