و الإشهاد عليه إقامة لرسم الوثيقة حذرا من تعذر ذلك إذا تأخر إلى أن يتحقق القبض سمعت دعواه لجريان العادة بذلك فله إحلاف المرتهن على عدمها و أنه وقع موقعه .
هذا إذا شهد الشاهدان على إقراره ، أما لو شهدا على نفس الإقباض لم تسمع دعواه و لم يتوجه اليمين ، و كذا لو شهدا على إقراره به فأنكر الإقرار لأنه تكذيب للشهود ، و لو ادعى الغلط في إقراره و أظهر تأويلا ممكنا فله إحلاف المرتهن أيضا ، و إلا فلا على الأقوى .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف در تفريع بر فرع مذكور مىفرماين :
پس راهن اگر بعد از اقرار به قبض ادعا كرد كه در واقع وثيقه را من به قبض مرتهن ندادهام و اين اقرار و شاهد قرار دادن بر آن ناشى از توافق و تواطى بود كه با مرتهن جهت محفوظ ماندن نشانه رهن و رسم وثيقه نموده بودم و مرتهن آن را انكار كرده و بگويد اقرار صحيح و خلاف واقع نبوده است در اين جا راهن مىبايد مرتهن را قسم دهد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
تواطى و توافق بر اقرار و شاهد گرفتن بر آن چنانچه گفته شد به اين منظور است كه رهن و رسم وثيقه محفوظ مانده و ثابت شود كه فلان شخص مالى را بعنوان رهن نزد ديگرى جهت بدهى كه بوى دارد رهن و گرو گذارده چه آنكه اگر اين اقرار تحقق نيابد و شاهدى بر آن قرار ندهند تا زمان تحقق خارجى قبض چه بسا اين تأخير منجر به از بين رفتن رسميّت وثيقه شده و اجحاف كلى به مرتهن
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 152
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥٢