چه آنكه اگر نزاع اجمالا در محل عبور و رفتوآمد صاحبان غرفهها بوده يا در مقدار معيّن و مشخصى كه از مقدار تردد ايشان بيشتر نبوده باشد وجهى براى قسم خوردن صاحبان بيوت وجود ندارد زيرا صاحبان غرفهها با اين فرض در مقدار زائد نزاع ندارند و مدعى آن نبوده تا بر صاحبان بيوت قسم لازم باشد .
قوله : صاحب غرف الخان : كلمه [ غرف ] بضم غين و فتح راء جمع غرفه است و كلمه [ خان ] به معناى [ دكان ] و [ كاروانسراى بزرگ ] و [ تيمچه ] نيز آمده ولى در اينجا به معناى كاروانسرا مىباشد .
قوله : و صاحب بيوته : كلمه [ واو ] به معناى [ مع ] بوده و ضمير در [ بيوته ] به [ خان ] راجع است .
قوله : و المراد به : ضمير در [ به ] به [ مسلك ] راجعست
قوله : مجموع الصحن : مقصود از [ صحن ] حياط كاروانسرا مىباشد .
قوله : لا يزيد عن القدر : اين جمله صفت است براى [ معين ] .
قوله : لم يكن على الآخر حلف : مقصود از [ الآخر ] - صاحبان بيوت است .
قوله : لعدم منازعته له فى الزايد : ضمير در [ منازعته ] به صاحب الغرفة و در [ له ] به صاحب البيت عود مىكند .
متن :
و وجه الحكم للأعلى به قدر المسلك كونه من ضرورة الانتفاع بالغرف و له عليه يد في جملة الصحن . و أما الزائد عنه فاختصاص صاحب البيوت به أقوى ، لأنه دار لبيوته فيقدم
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 227
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٧