قوله : ان التزم : يعنى اگر مشترى به بيع ملتزم شد و آن را امضاء كرد .
قوله : ان فسخ : ضمير در [ فسخ ] به مشترى عائد است .
متن :
و لو غصب من يد البائع قبل إقباضه و أسرع عوده بحيث لم يفت من منافعه ما يعتد به عرفا ، أو أمكن البائع نزعه بسرعة كذلك فلا خيار للمشتري ، لعدم موجبه .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
ج : اگر قبل از اينكه بايع مبيع را به مشترى تسليم كند از دستش غصب گرديد و سپس به سرعت به دستش بازگشت يا بايع قدرت آنكه مبيع را از غاصب بطور سريع بگيرد داشته و به آن مبادرت نمود براى مشترى خيار ثابت نمىشود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از برگشت مبيع بطور سريع بدست بايع اين استكه بقدرى اين عمل در خارج بدون درنگ و فاصله واقع شود كه از نظر عرف از منافع قابل توجه مبيع چيزى فوت نشده و به مشترى لطمهاى وارد نشود .
و وجه اينكه مشترى در اين موارد خيار ندارد اين استكه موجب و سببى براى آن نيست و به عبارت ديگر عدم خيار مستند به مانع نيست بلكه ناشى از فقدان مقتضى است .
قوله : قبل اقباضه : اضافه [ اقباض ] به ضمير از قبيل اضافه مصدر بمفعول بوده از اينرو ضمير در آن به بايع و ضمير مفعولى به مبيع عائد است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 414
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤١٤