آله لعروة البارقي لما اشترى الشاة
بارك اللَّه لك في صفقة يمينك
.
سيزدهم خيار تبعيض صفقه
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
خيار سيزدهم ، خيار تبعيض صفقه است و آن مانند اينكه مشترى دو متاع بخرد و يكى از آن دو مال غير بايع باشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
در اينجا مشترى مخيّر است بين اينكه نسبت به متاع ديگرى به مقدار قسط و حظّش از ثمن ملتزم بوده يا عقد آن را نيز ردوفسخ كند .
لازم به توضيح است كه در ثبوت خيار نامبرده فرقى نيست بين اينكه متاع واحد بوده پس مقدارى از آن بايع و مقدار ديگرى متعلّق به غير بوده باشد يا همانطورى كه مرحوم مصنف در اينجا بعنوان مثال آورده متعدد بوده كه بعضى از آنها متعلق به بايع و برخى ديگر مال غير او باشد .
و دليل تعميم اين است كه : معناى صفقه و اصل آن وقوع بيع واحد را گويند ( چنانچه سابقا گذشت و گفتيم كه اين كلمه مصدر مرّه است ) و جهت اينكه نام بيع واحد را صفقه گذاردهاند اين است كه متابعين نوعا وقتى معامله را تمام شده مىيافتند دستهاى هم را به يكديگر مىزده و آنها را مىفشردند و اين عمل را علامت رضاى