شرح فارسى :
شارح ( ره ) مىفرماين :
بدانكه از ظاهر فرموده مصنف يعنى [ بعد اختبارها ثلاثة ايّام ] چنين استفاده مىشود ، خيارى كه مستند به اختبار و آزمايش نمودن حيوان است بعد از گذشتن سه روز حاصل مىشود چنانچه سابقا متذكر شديم بنابراين فرق بين مدّت تصريه و خيار حيوان بسى ظاهر و روشن است زيرا خيار حيوان در داخل سه روز ثابت است ولى در سه روز تصريه بعد از آن حادث مىگردد و از سه روز بعنوان آزمايش و امتحان حيوان فقط بهرهبردارى مىگردد .
بلى : در صورتى كه تصريه بعد از وقوع بيع به اقرار بايع يا اخبار بيّنه ثابت شود از همان زمان تا سه روز خيار حادث شده و صاحب خيار البته ملزم به اعمال آن بطور فور نيست بلكه تا سه روز وقت دارد چنانچه مرحوم مصنف در كتاب دروس همين فتوى را اختيار نموده ، بنابراين تقرير فرقى بين خيار تصريه و خيار حيوان ديده نمىشود يعنى در هردو از زمان وقوع بيع به مدت سه روز خيار حادث مىشود و بدين ترتيب همانطورى كه برخى از علماء فرمودهاند در ثبوت هردو خيار با هم فائدهاى ديده نمىشود بلكه بايد گفت صرف خيار حيوان كافى است و احتياجى به خيار تصريه نمىباشد زيرا صاحب خيار مىتواند در سه روز از خيار حيوان استفاده كرده و معامله را فسخ كند بدون اينكه نيازى به خيار تدليس باشد .
شارح ( ره ) در جواب از اين مقاله مىفرماين :
البته كلام اين بعض را نمىتوان تصحيح نمود زيرا ممكن است بگوئيم چه اشكالى دارد كه اسباب متعدده تمام داراى مسبب مشتركى
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 325
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٥