بنابراين اگر مجموع مستثنا و مشتثنا منه سى خرورار و سهم بايع يك ثلث و مشترى دو ثلث و مقدار تلف شده 10 خروار باشد دو ثلث 10 خروار بر عليه مشترى و يك ثلث آن به بايع ضرر مىخورد ، بنابراين از بيست خرورار باقيمانده تقريبا هفت خروار مال بايع و قريب به سيزده خروار از آن مشترى است .
و اما كيفيّت توزيع بنا بر قول ارطال معلومه به اينستكه ابتداء مجموع مستثنى و مستثنى منه را تخمينا و تقريبا مشخص نموده و سپس نسبت بين مستثنى و مجموع را محاسبه كرده و پس از آن نظر كنند در مقدار تلف شده و آنگاه به همان نسبت بين مستثنى و مجموع از تالف ساقط كنند .
مؤلف گويد :
بنابراين اگر مقدار مستثنى 5 خروار بوده و مجموع را 30 خروار تخمين زدند و مقدار تالف 6 خروار باشد چون نسبت 5 به 30 سدس است لاجرم از مقدار تالف كه 6 خروار باشد فقط سدس آن بابت بايع حساب مىشود و پنج سدس ديگر براى مشترى منظور مىگردد در نتيجه از 24 خروار باقيمانده 4 خروار مال بايع و 20 خروار ديگر از آن مشترى مىباشد .
متن :
مسائل الأولى - لا يجوز بيع الثمرة بجنسها أي نوعها الخاص كالعنب بالعنب و الزبيب ، و الرطب بالرطب .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 412
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤١٢