شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
در وقت فروش ثمار ميتوان ميوه درخت معيّن يا درختان مشخصى را استثناء كرده و نفروشند چنانچه جزء معلوم نظير نصف و ثلث يا احيانا چند رطل و پيمانه از ميوه يك درخت را ميتوان استثناء كرد .
مؤلف گويد :
مثلا در استثناء ميوه درخت معين بگويد : تمام ميوه درختان اين باغ را فروختم مگر آن درخت كذا و كذا ، يا در استثناء ميوه - درختان متعدد بگويد : مجموع ميوههاى درختان اين باغ را فروختم مگر آن سه درختى كه در فلان موضع باع هستند .
يا در استثناء جزء مشاع بگويد : ميوه اين درخت را فروختم مگر ثلث يا نصفش را .
و در استثناء ارطال معلومه بگويد : ميوه اين درخت را فروختم باستثناء پنج رطل آن را .
و سپس در بيان حكم اين موارد مىفرماين :
حكم در اين دو فرد يعنى استثناء جزء مشاع و استثناء ارطال معلوم اينستكه آفت سماوى بميوه وارد آمد و از آن كاسته شد ضرر بالنسبة بهر يك از متعاقدين وارد مىشود يعنى به همان نسبتى كه مستثنا به مستثنا منه دارد ضرر به بايع نيز وارد مىشود .
مؤلف گويد :
مثلا اگر نصف آن را استثناء نموده يا پنج رطل را براى خود جدا كرده است و قبل از قبض و اقباض آفتى بدرخت خورده و نصف آن را
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 408
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٠٨