هبه و صلح و امثال آن ولو تأبير هم نكرده باشند ميوهها در بيع اصل داخل نبوده و از نظر حكم مانند سائر ميوهجات است .
مؤلف گويد : پس حاصل اين مسئله اين استكه : خرما و غير آن در صورتى كه به غير بيع و شراء نقل و انتقال داده شوند ميوههاى ظاهر و نمايان شده قطعا در معمله اصل درخت داخل نيستند ولى اگر نقل و انتقال بواسطه بيع صورت گيرد حكم غير خرما باز همان استكه در غير بيع گفته شد يعنى ميوههاى ظاهر شده در بيع اصل درخت داخل نمىباشند ولى خرما مشروط باينكه تأبير و تلقيح نشده باشند داخل مىباشد .
قوله : مطلقا : هرميوهاى كه باشد .
قوله : و لا غيره من العقود : يعنى و نه غير بيع از عقود ديگر .
قوله : فانّها تدخل فى بيعه خاصه : ضمير در [ فانها ] به ثمره و در [ بيعه ] به اصل راجع است و مقصود از [ خاصة ] اينست كه اينحكم تنها در خصوص بيع نخل است نه غير بيع .
قوله : فكغيره : يعنى مثل غير نخل است .
متن :
و يجوز استثناء ثمرة شجرة معينة ، أو شجرات معينة ، و جزء مشاع كالنصف ، و الثلث ، و أرطال معلومة ، و في هذين الفردين ، و هما استثناء الجزء المشاع ، و الأرطال المعلومة يسقط من الثنيا و هو المستثنى بحسابه أي نسبته إلى الأصل لو خاست الثمرة بأمر من اللَّه تعالى .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 407
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٠٧