كهانت اخص از سحر است زيرا كهانت عبارت است از خصوص عملى كه جنها را در كشف غائبات بفرمان خود در آورد ولى سحر اعم از اين معنا است زيرا هرچه را كه موجب تحيّر عقول و انقياد نفوس شود اعم از اينكه از قبيل اقوال باشد يا اعمال ، عزائم باشد يا غير عزائم ، برسم نقوش و خطوط باشد يا غير آن به تعبيه جداول باشد يا غير آن ، برياضت نفس و تزكيه آن بوده يا به امر ديگرى صورت گيرد تمام اين امور را اصطلاحا سحر گويند .
قوله : بعض الجان له : كلمه ( جان ) اسم جمع از ( جن ) است و ضمير ( له ) به كاهن راجعست .
قوله : فيما يأمره به : ضمير فاعلى در ( يأمره ) بكاهن و مفعولى به ( جان ) و در ( به ) به ماء موصوله راجعست .
متن :
و القيافة و هي الاستناد إلى علامات و أمارات ، يترتب عليها إلحاق نسب و نحوه ، و إنما يحرم إذا رتب عليها محرم ، أو جزم بها .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
25 - ديگر از محرمات قيافهشناس است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از آن اين است كه علائم و نشانههائى را مناط ملحق كردن شخصى را به شخص ديگر قرار دهند و در نتيجه احكامى چون ميراث و وجوب نفقه و امثال آن را اثبات كنند كه اين غايات به لحاظ حرمتش موجب حرمت مغيّا ( كه مقصود همان قيافهشناسى است ) مىشود .
قوله : يترتب عليها اه : ضمير به امارات راجع است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 38
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٨