محمد بن يعقوب از عدهاى اصحاب از سهل بن زياد از جعفر بن محمد الاشعرى از ابن القداح از ابيعبد اللّه عليه السلام قال : قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم : الجالب مرزوق و المحتكر ملعون .
و اما هفت چيزى كه احتكار آنها مكروه يا حرام است :
گندم ، جو ، خرما ، كشمش ، روغن ، زيتون ، نمك .
البته در صورتى احتكار اين اجناس مكروه است كه غير محتكر افرادى باشند كه رفع احتياج مردم را بنمايند ولى در غير اين صورت بر محتكر واجبست آنها را در معرض بيع قرار دهد .
البته وجوب بيع بر محتكر مطلق است و اينطور نيست كه بگوئيم در گرانى وضيق تا سه روز مىتواند احتكار كند و بعد از سه روز الزاما بايد بفروشد و در ارزانى تا چهل روز مهلت دارد و بعد از آن واجب است اقدام بر بيع كند و روايتى هم كه مضمونش چنينست و بر وجوب بيع در اين دو وقت دلالت دارد محمول است بر اينكه احتياج در اين دو وقت حاصل شده بوده بدليل اينكه ايندو در مظنه حصول حاجت مىباشند و الا خصوصيتى نمىتواند بر آن دو قائل شد .
مترجم گويد :
مقصود از روايت نامبرده حديثى است كه مرحوم صاحب وسائل آن را در ج 12 ص 312 به اين شرح نقل فرموده :
محمد بن يعقوب از على بن ابراهيم از پدرش از نوفلى از سكونى از ابى عبد اللّه عليه السلام قال : الحكرة فى الخصب اربعون يوما و فى الشّدة و البلاء ثلاثة ايام فما زاد على الاربعين يوما فى
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 248
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٤٨