امتعه ايشان را در بيرون شهر از آنها نخرند يا به آنها چيزى در در خارج شهر نفروشند بلكه صبر كنند تا به شهر داخل شده آنگاه با آنها معامله كنند البته اينكه گفتيم اهل شهر باستقبال ايشان بيرون نروند بطور مطلق اين امر مرجوح و مكروه نيست بلكه تا حدّ معينى محكوم به اين حكم است و آن تا چهار فرسخ يا كمتر است يعنى بر اهل شهر مكروه است كه تا بيرون شهر باستقبال آنان بروند مشروط به اينكه تا چهار فرسخ بيشتر نباشد و در غير اين صورت مكروه نيست زيرا در اين هنگام آن را سفر تجارت گويند .
و نيز شرط دومى براى تحقق كراهت مىباشد و آن اينكه خروج اهل شهر به قصد سوداگرى باشد پس اگر به اين نيّت خارج نشدند به حسب اتفاق با سواران مواجه گشتند و با ايشان معاملهاى كردند اين عمل مكروه نيست .
و نيز شرط سومى را براى كراهت فرمودهاند و آن اين است كه ركبان و اهل قريه به قيمت در شهر جاهل باشند بنابراين اگر از نرخ اجناس مطلع باشند معامله مزبور مكروه نيست چنانچه از تعليلى كه در روايت هست اين حكم استفاده مىشود و آن روايت اينست :
پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم فرمودند : احدى از شما به منظور معامله به استقبال كسانى كه خارج از شهر هستند نرود زيرا خداوند متعال بعضى از مسلمين را از برخى ديگر بهرهمند نمود و پارهاى را وسيله روز دسته ديگر قرار مىدهد .
يعنى شما باميد اينكه ايشان نرخ شهر را چون نمىدانند و مىتوانيد از قبل آنها منتفع شويد اين عمل را انجام ندهيد و مانع از
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 244
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٤٤