يكى از شرائط صحت بيع اين است كه مبيع شرعا قابل تملك باشد بنابراين بيع حر و چيزهائى كه غالبا بدون منفعت هستند هم چون حشرات ( بفتح شين ) نظير مار ، عقرب ، موش ، سوسك ، مورچه و امثال اينها صحيح نيست زيرا در قابل مالى كه مشترى مىدهد نفعى عائدش نمىشود در نتيجه اخذ بايع مال را از مشترى اكل مال به باطل مىشود .
ناگفته نماند كه در كتب خواص حيوانات براى حشرات مزبور منافعى نقل شده ولى تمام از منافع جزئى بوده و مجوّز بيع و شراء نيستند .
متن :
و فضلات الإنسان و إن كانت طاهرة إلا لبن المرأة فيصح بيعه ، و المعاوضة عليه مقدرا بالمقدار المعلوم ، أو المدة ، لعظم الانتفاع به .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
و نيز فضلات و زوائد بدن انسان اگرچه پاك هم باشد نظير موى و ناخن قابل خريد و فروش نيست مگر شير زن شيرده كه بيع و معاوضه آن جايز است يعنى مقدار معينى از آن را كه مثلا از نظر مدت مشخص مىكنند با عوض معينى ديگر معاوضه و معامله كنند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
و وجه جواز در خصوص آن اين است كه انتفاع از آن عظيم و كثير بوده بطوريكه مجوز خريد و فروش مىباشد .
متن :
و لا المباحات قبل الحيازة ، لانتفاء الملك عنها حينئذ ، و المتبايعان فيها سيان ، و كذا بعد الحيازة
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 133
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣٣