كرده و نيز باعث عبرت ديگران شود و از اين اعمال ناشايست دست بكشند .
لازم بتوضيح است شاهدى كه در شهادتش اشتباه نموده يا به واسطه بعضى امور همچون ابتلاء بمعارض يا ظهور فسق يا در معرض تهمت واقع شدن شهادتش مردود شناخته مىشود چنين حكمى ندارد زيرا ممكن است در واقع افراد مذكور صادق بوده و از ايشان به واسطه شهادت امر زائدى بر نفس الامر و واقع حاصل نشده باشد .
قوله : كعلم الحاكم : ضمير در [ به ] به تزوير راجعست .
قوله : لانه رجوع : يعنى اقرار شهود بكذب خويش از مصاديق رجوع است .
قوله : لانه تعارض : ضمير در [ لانه ] به شهادت غير راجعست .
قوله : لتبين فساده : يعنى فساد حكم .
قوله : و كذا يلزمهم كل ما فات بشهادتهم : دو ضمير جمع به [ شهود ] عائد است .
قوله : سواء كان ثبوته : يعنى ثبوت تزوير .
قوله : و ما حولها : يعنى و آنچه كه در اطراف بلد است پس ضمير در [ حولها ] به بلد راجع مىباشد .
قوله : فلم يحصل منه : ضمير در [ منه ] به شاهد عود مىكند .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 326
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٦