دو نكته در اين عبارت قابل توضيح و توجه است :
الف : طبق تركيبى كه در عبارت شارح ( ره ) نموده و گفتيم [ هذا ] مبتداء و [ رتبها مشوشه ] خبرش است حاصل معنا اين مىشود كه اين مثال و امثله بعدى بطور نشر مشوش مثال ميشوند براى غير عقوبتى كه حق مالى نيستند .
با توجه به اين معنا جاى سؤال است كه از امثله بعدى يكى وصيّت است و قطعا اين مثال از حقوقى بوده كه بمال تعلق دارد پس چطور بتوان آن را با امثله بعدى در يك سياق قرار داد .
مرحوم شارح براى اينكه اين اشكال بوى متوجه نشود از اول فرمود مقصود از امثله بعدى آن حقوقى است كه مال نيستند يعنى باستثناء وصيت پس عبارت [ من افراد الحقوق التى ليست مالا ] بمنزله استثناء است و تقدير عبارت چنين مىشود :
هذا و ما بعده الا الوصية رتبها مشوشة .
ب : وجه اينكه اين امثله يعنى عيوب النساء و ما بعدش نشر مشوش هستند اين است كه اينها از امثله [ او غير عقوبة ] مىباشند و حق عبارت اين بود كه اين امثله را مصنف ( ره ) بدنبال طلاق و نسب و عتق ذكر مىكرد و پس از آن مىفرمود او مالا كالقرض و عقود المعاوضات منتهى چون به اين ترتيب امثله را ذكر نفرموده بلكه برخى از امثله غير عقوبت را كه سه مثال طلاق و نسب و عتق است اول آورده و سپس عنان كلام را به حقوق مالى همچون قرض و عقود معاوضات معطوف داشته و سپس امثله ديگرى براى غير عقوبت نقل فرموده يعنى عيوب النساء و ما بعدش باستثناء وصيت لاجرم اين نحو
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 293
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٩٣