3 - امورى كه بشهادت دو مرد و يك مرد و دو زن و يك شاهد و قسم ثابت مىشود .
شرح فارسى :
مانند ديون و اموال و جنايتى كه موجب ثبوت ديه است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
ضابط اين قسم آن است كه مشهود به مال بوده يا در صورت مال نبودن مقصود از آن مال باشد نظير ديون و اموالى كه ثابت بوده و انتقال داده نمىشود بدون اينكه در اسم دين داخل باشند مانند وديعه و عاريه .
و نيز نظير جنايتى كه موجب ثبوت ديه است همچون : قتل خطائى و جنايت عمدى كه قصاص در آن مشتمل بر ضرر نفسى و - هلاكت آن مىباشد مانند [ هاشمه ] و [ منقله ] يا مانند جناياتى كه اصلا قصاص در آنها نيست مانند اينكه پدر فرزندش را بكشد و يا مسلمانى كافرى را مقتول سازد و يا حر و آزادى بندهاى را به هلاكت رساند چنانچه در مبحث شاهد و قسم شطرى در اين زمينه گذشت .
سپس در مقام انتقاد به مصنف ( ره ) مىفرماين :
مرحوم مصنف در اينجا نفرمود كه امور ياد شده را با شهادت دو زن و قسم مدعى مىتوان اثبات كرد با اينكه در كتاب دروس اين رأى را تقويت فرموده و دليل آن دو امر است :
الف : روايت .