به [ خبر مستفيض ] عائد بوده و ضمير در [ نقائضها ] به صفات مذكور يعنى عدالت و حريّت و ذكوريّت راجع است .
قوله : و احترز بالملك المطلق : ملك مطلق اين است كه شاهد مثلا شهادت دهد زيد مالك اين خانه است بدون اينكه سبب آن را معين و مشخص كند .
فلا يثبت السبب به : مقصود از سبب بيع بوده و ضمير در [ به ] به خبر مستفيض عائد است .
قوله : بل الملك الموجود فى ضمنه : يعنى در ضمن ملك مسبب .
قوله : و اسنده الى سبب يثبت بالاستفاضه : ضمير مفعولى در اسنده به ملك راجع بوده و جمله [ يثبت بالاستفاضه ] صفت است براى [ سبب ] .
قوله : كالارث قبل : وجه اينكه با خبر مستفيض ثابت مىشود اين است كه در حقيقت رجوع آن به ثبوت نسب است و آن با استفاضه ثابت مىگردد .
قوله : و لو لم يثبت بها : ضمير مؤنث به [ استفاضه ] راجع است .
قوله : فهو منتهى الامكان : ضمير [ هو ] به اجتماع استفاضه و يد و تصرف عائد است .
متن :
و يجب التحمل للشهادة على من له أهلية الشهادة إذا دعي إليها خصوصا أو عموما على الكفاية لقوله تعالى وَ لا يَأْبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا فسره
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 258
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٥٨