است : فيحكم للاعدل منهما فان تساويا فى العدالة فيحكم للاكثر منهما و ان تساويا فيهما فيحكم بالقرعة .
قوله : فيقضى لمن خرج بيمينه : كلمه [ باء ] در [ بيمينه ] به معناى [ مع ] مىباشد .
قوله : و قيل يقسم على ثلاثة : قائل اين قول مرحوم اسكافى است .
قوله : فيقسم على طريق العول : كلمه [ عول ] بفتح عين و سكون واو از مصطلحات كتاب ارث بوده و معناى آن اين است كه سهام وارثينى كه فريضه بر هستند از مجموع ماترك بيشتر باشد مثلا از زنى كه فوت شده شوهر و دو خواهر ابوينى باقى مانده و ماتركش هم بيش از 6 تومان نيست در اينجا بعقيده عامه نقصان و ضرر به تمام ورّاث وارد شده و به نسبت سهامشان از ماترك به آنها كم مىدهيم لذا چون سهم زوج نصف است يعنى سه تومان ، و سهم دو خواهر دو ثلث يعنى چهار تومان و مجموع هفت تومان شده كه يك تومان از مجموع ماترك بيشتر است لاجرم حساب مىكنيم مىبينيم سهم زوج سه سبع و سهم دو خواهر چهار سبع مىباشد پس 6 تومان را هفت قسمت نموده سه هفتم آن را به زوج و چهار هفتم باقى را به دو خواهر مىدهند ولى از نظر علماء اماميّه اين تقسيم غلط و اشتباه است بلكه ضرر را تنها بر دو خواهر وارد مينمايند و تفصيل آن و جهت اين نحو تقسيم در كتاب ارث انشاء اللّه ذكر خواهد شد و بهر تقدير چون آراء و فتاوى مرحوم اسكافى نوعا مطابق با قواعد عامّه است از اينرو در اينجا نيز فرموده بر طبق عول بايد ضرر به تمام وارد نمود در
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 185
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٨٥