دعوى از طرف منكر مىگردد هرگز به غير [ اللّه تعالى ] و نيز اسماء خاصه حضرتش جل و علا منعقد نمىشود اعم از آنكه قسم خورنده مسلمان بوده يا كافر باشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
بنابراين به غير اسم جلاله و اسماء خاصهاش خوردن قسم جايز و مشروع نيست مانند قسم خوردن به كتب آسمانى يا به نفوس انبياء و ائمه عليهم السلام و دليل اين حكم فرموده حضرت مولانا الصادق عليه السلام كه فرمودند :
به غير اسم جلاله قسم نبايد خورده شود .
و همچنين فرمودند :
قسم ندهيد يهودى و نصرانى و زردشتى را مگر به اللّه .
سپس مىفرماين :
در غير مورد دعوى و مرافعه اگر كسى به غير اسم جلاله قسم خورد در حرمتش نظر و تأمل مىباشد يعنى دو احتمال در آن است :
الف : بگوئيم حرام و نامشروعست زيرا ظاهر نهى در خبرى كه ذكر شد ظهور در حرمت دارد .
ب : ملتزم بعدم حرمتش شويم زيرا نهى اگرچه ظهور در حرمت دارد ولى مىتوان آن را بر كراهت حمل كرد حال اگر قسم به اين نحو خورد كه عيالم مطّلقه و مملوكم آزاد و كافر باشم و از خدا و پيامبرانش برى و دورگردم اگر مثلا فلان كار را كرده باشم اين طرز قسم خوردن قطعا و بعقيده جميع علماء حرام و نامشروع مىباشد .
قوله : لقول الصادق عليه الصلاة و السلام : روايت مذكور
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 125
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢٥