وجه تعبير مصنف ( ره )
شرح فارسى :
مرحوم شارح مىفرماين :
وجه اينكه مرحوم مصنف فرمود ظاهر روايت دلالت بر حج بلدى دارد و نفرمود صريح خبر بر آن دلالت دارد اين استكه احتمالى در آن است كه قدرى دلالت آن را ضعيف نموده و از حدّ صراحت بظهور تنزّل مىدهد و آن اين است :
ممكن است ميّت وصيّت كرده از مالى كه براى حج كنار گذارده براى او حج بدهند و امام عليه السلام كه فرمودند : ( على قدر ماله ) مقصود همان مال كنار گذاشته شده باشد كه در اين صورت باجماع تمام علماء بر ورثه لازمست بوصيّت عمل كنند يعنى تمام پول معيّن شده را صرف حج نمايند منتهى به اين ترتيب كه مخارج آن از ميقات تا مكه را از اصل ما ترك حساب كرده و هزينه زائد بر آن كه بابت خرج از بلد تا ميقات است چون از واجبات نيست و فقط به واسطه وصيت لازم شده از ثلث ميّت حساب كنند و بدهند .
پس بنابراين احتمال نمىتوان روايت مذكور را دليل بر وجوب حج بلدى بطور مطلق قرار داد چه وصيت كرده و چه بدون آن فوت شده باشد ، در ضمن وصيّت مالى تعين نموده يا معيّن نكرده باشد فلذا در جائى كه ميّت بطور مطلق وصيت به حج كرده بدون اين كه مالى معيّن نموده باشد يا اصلا وصيت نكرده فقط ورثه مىدانند بذمهاش حجى بوده بين فقهاء عظام اختلافست كه آيا حج بلدى