كلام مصنف و تحقيق ادبى شارح ( رهما )
شرح فارسى :
شارح ( ره ) مىفرماين :
مصنّف ( ره ) در عبارت سابق الذّكر فرمود :
او تناول من دون مراعاة ممكنة فاخطأ سواء كان مستصحب اللّيل أو النّهار .
يعنى بعد از كلمه ( سواء ) از حرف عاطف ( أو ) استفاده نمود و اين بنا برأى جوهرى صاحب صحاح اللّغة صحيحست چه آنكه ايشان استعمال ( سواء علىّ قمت او قعدت ) را تصحيح نموده در حالى كه بسيارى از نحاة همچون ابن هشام انصارى در مغنى آن را از اغلاط شمرده و گفتهاند :
صحيح آنست كه بعد از كلمه تسويه از ( ام ) استفاده شود ، يعنى بگوئيم : ( سواء كان كذا ام كذا ) و شاهد آن آيات شريفه قرآنى است مثل آيه ( 6 ) در سوره ( بقره ) سواء عليهم ءانذرتهم ام لم تنذرهم .
ايه ( 21 ) در سوره ( ابراهيم ) سواء علينا أجزعنا ام صبرنا .
آيه ( 93 ) در سوره ( اعراف ) سواء علينا أدعوتموهم ام انتم صامتون و در تمام عبارات كتاب كه مصنّف ( ره ) بعد از [ سواء ] كلمه [ او ] را آورده مبنى بر عقيده جوهرى است .
قوله : انّ قوله : يعنى قول مصنّف ( ره ) .
قوله : جرى فيه : ضمير در [ فيه ] بقول مصنّف راجعست .
قوله : و قد عدّه جماعة من النّحّاة : ضمير مفعولى در [ عدّه ] به استعمال [ او ] بعد از [ سواء ] راجعست .
قوله : و قس عليه ما يأتى من نظائره : ضمير در [ عليه ] و