و إلحاقه بتساويهما لتحقق تأثيرهما ، و الأصل عدم التفاضل و هو الأقوى .
مقدار اخراج در غلات
شرح فارسى :
مرحوم مصنّف مىفرماين :
و مقدارى كه از نصاب خارج مىشود يك عشر آن بوده در صورتى كه غلّات بنحو [ سيح ] يا [ بعل ] و يا [ عذب ] آبيارى شده باشند و در غير اين صورت نصف عشر را بايد خارج كند .
و اگر با هردو آبيارى گرديد پس آنچه عددش بيشتر است مناط و ملاك است و در صورت تساوى لازمست سه ربع عشر نصاب را خارج نمايند .
مؤلف گويد :
گياهان به اعتبار اينكه به دو نحو سيراب مىشوند لاجرم دو ميزان براى اخراج حقّ زكوى در آنها تعيين شده كه در ذيل درج مىشود :
نحوه آبيارى گياهان يا با آب دستى است و يا غير آن كه به آبيارى ديمى معروف است و در صورت دوّم يك دهم مجموع را بعنوان زكات بايد خارج كرد و در فرض اوّل نصف آن يعنى يك بيستم مجموع را .
آبيارى ديمى خود به سه نحوه است بشرح زير :
1 - بطور [ سيح ] .
شارح ( ره ) مىفرماين :
و آن اين است كه گياه از آبهاى جارى بر سطح زمين سيرآب شود اعمّ از اينكه قبل از كشت و زرع جارى بوده نظير آب رودخانهها يا بعد از آن و به منظور آبيارى گياه آن را احداث كرده باشند .