متن :
( و لو كانت الغنم ) ، أو غيرها من الغنم ( مرضى ) جمع ( فمنها ) مع اتحاد نوع المرض ، و إلا لم يجز الأدون ، و لو ماكس المالك قسط و أخرج وسط يقتضيه ، أو القيمة كذلك و كذا لو كانت كلها من جنس لا يخرج ، كالربى . و الهرم .
و المعيب .
شرح فارسى :
[ مورد جواز اخراج حيوان مريض بعنوان زكات ]
مرحوم مصنّف مىفرماين :
اگر گوسفندان جملگى مريض بودند پس براى اخراج زكات از همان مرضى قدر واجب را اخراج كند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
قبلا گفتيم كه حيوان مريض را به مستحق نمىتوان داد اكنون ميگوئيم در صورتى كه تمام آنها مبتلا به مرض باشند اشكالى ندارد مشروط به اين كه نوع مرض بين آنها متّحد باشد ولى اگر مرض بعضى شديدتر و برخى خفيفتر باشد حق ندارد حيوان مريضتر و كمقيمتتر را بدهد .
سپس مىفرماين :
اگر حيوانات مبتلاء به سه نوع مرض بودند :
شديد ، متوسّط ، خفيف و مالك از دادن حيوانى كه به مرض خفيف مبتلا است امتناع ورزيد و مايل به دادن شديد المرض بود در اينجا بايد حدّ وسط را كه مطابق با قسط و عدالت است از وى گرفت كه نه اجحاف به او شده باشد و نه ضرر فاحشى به مستحق وارد آيد .
و در صورتى كه مالك بخواهد قيمت وسط را بپردازد منعى نيست .
چنانچه اگر تمام حيوانات از جنسى باشند كه جايز نيست آن را به مستحق داد مثل نفساء و پير و معيب اشكالى ندارد كه حق را از معيب به مستحق بدهند .