[ اصطلاحات در علم هيئت ]
4 - جسم : عبارتست از هرچيزى كه داراى سه بعد ( طول ، عرض ، ارتفاع ) باشد .
5 - خط بر سه قسم است : مستقيم ، منحنى ، شكسته .
و براى هركدام تعريفى جداگانه ذكر كردهاند كه ما تنها به شرح خط مستقيم و اقسام آن پرداخته و آن دو قسم ديگر را به لحاظ عدم حاجت در اينجا نمىآوريم .
خط مستقيم : براى خط مستقيم تعاريف بسيار نمودهاند ولى بهترين آنها تعريف ذيل است :
كوتاهترين فاصله بين دو نقطه را خط مستقيم گويند و براى آن اقسامى است بشرح زير :
ضلع ، ساق ، مسقط الحجر ، عمود ، قاعده ، جانب ، قطر ، وتر ، سهم ، ارتفاع كه از بين اينها فقط به ذكر عمود پرداخته و شرح باقى را به لحاظ عدم حاجت در اينجا به كتب رياضى واگذار مىنمائيم و طالبين مىتوانند به [ اللّباب ] شرح خلاصة الحساب تأليف حقير رجوع فرمايند .
عمود : خط مستقيمى است كه بر خط مستقيم ديگرى به نحوى فرود آيد كه از اين برخورد زاويه 90 درجه حادث شود .
6 - سطح : بر دو قسم است : مستوى و غير مستوى .
سطح مستوى : مرحوم نجم الدّوله در اصول هندسه مىفرمايد : سطح مستوى آن است كه چون دو نقطه غير مشخّص بر آن فرض شود و ما بين آن دو به خطّى مستقيم وصل گردد تمام اين خط بر آن سطح واقع شود .